Verschillende actoren

In een team zit je niet alleen. Dat zou wel kunnen, maar dan gaat de kracht dat een team kan hebben, ook verloren. Een goeddraaiend team kan echt wonderen verrichten. Daarom wil je net zo’n team aan je zij wanneer je je kindje ter wereld zal zetten, en misschien zelfs al een stuk ervoor, wanneer dat kindje nog in je buik groeit.

Een team bestaat uit verschillende actoren. Zij kunnen allemaal stuk voor stuk een andere functie opnemen, om jou ten volle te kunnen ondersteunen. Idealiter lopen ze elkaar daarbij niet in de weg, maar vullen ze elkaar perfect aan!

Ik neem je even mee doorheen de verschillende actoren die in jouw geboorteteam een functie kunnen opnemen. Het is aan jou om te kijken of ze een rol in jouw team mogen spelen en welke functie ze hierbij kunnen opnemen.

• (Geboorte)Partner

De geboorte van jou kindje hoef je niet alleen te doen. Je kan rekenen op de steun van een (geboorte)partner. Meestal is de geboortepartner ook jouw partner, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Het kan ook je mama, je zus, een lieve vriendin zijn,… iemand waar je je helemaal veilig bij voelt en die samen met jou het pad naar de geboorte even mee mag bewandelen.

Of het nu jouw partner is of iemand anders, het is belangrijk om tijdens de zwangerschap te onderzoeken wat voor beiden belangrijk is. Het zou kunnen zijn dat jij bijvoorbeeld wilt thuis bevallen maar dat jouw partner hier (nog) niet klaar voor is. Dan is het belangrijk om samen te onderzoeken wat de ander nodig heeft (bv meer info) en hoe je samen tot een besluit kan komen.

Communicatie met elkaar is belangrijk. Bespreek wat je wensen zijn en waarom, maar durf ook zeker je angsten naar elkaar uitspreken. Het is heel belangrijk om dit ook al tijdens de zwangerschap te durven doen. Zo is jouw partner hier van op de hoogte en is de kans dat deze het geboorteproces blokkeren, al kleiner. Mochten bepaalde angsten toch de kop op steken, dan kan jouw partner hierop voorbereid zijn.

Het is belangrijk om finaal met de neuzen in dezelfde richting te staan. Als een van beide zich niet comfortabel voelt bij een bepaalde situatie, zal dit ook invloed hebben op het geboorteproces.

Samen kan je ook bepaalde technieken aanleren om jou te ondersteunen tijdens de arbeid. Denk maar aan massagetechnieken (light touch massage, rebozomassage), drukpunten, … Hoe meer jij tijdens de zwangerschap al aan jouw partner kan meegeven wat jij fijn vindt, hoe groter de kans dat hij/zij tijdens de geboorte ergens in die trukendoos iets kan vinden om jou extra comfort te geven.

• Gynaecoloog

De gynaecoloog de eerste persoon die jouw kindje (nog in de buik) te zien zal krijgen. Al vroeg in de zwangerschap kan deze een echo doen om een inschatting te maken van de zwangerschapstermijn en ook om te kijken hoe dat kleintje het stelt in jouw buik. In België zijn er 3 echo’s terugbetaald, toch zien we in de praktijk dat er vaak meer echo’s gedaan worden dan meestal nodig.

Een gynaecoloog heeft een sterke medische insteek. Zij werkt in een ziekenhuis en is zeer goed opgeleid om medische interventies te doen.

Hou er ook rekening mee dat gynaecologen in een medische setting werken en dus ook vaker medische urgenties meemaken. Dit kan hen onbewust tekenen in hun oordeel en hun handelen tijdens een geboorte (onder het mom geen risico durven nemen).

In de praktijk zien we vaak dat de gynaecoloog bij de bevalling pas in beeld komt als de persfase zich aandient. Wees je hiervan bewust, alsook van het gegeven dat veel artsen vaak ook overbevraagd zijn en de kans reëel is dat jij een assistent-gynaecoloog aan je bed krijgt die je waarschijnlijk minder goed kent. Is dit voor jou ok?

Het is belangrijk om tijdens de zwangerschap jouw geboortevisie al eens af te toetsen met het team waarmee jij wilt bevallen, en dus ook bij de gynaecoloog. Je zal snel aanvoelen of deze kan en wil meegaan in jouw visie. Voel je dat dit moeilijk is? Weet dan dat je altijd mag en kan veranderen van gynaecoloog en van ziekenhuis.

• Vroedvrouw

Een vroedvrouw is eveneens medisch geschoold. In een ziekenhuis werken de vroedvrouwen inde verloskamers en materniteit. Zij kunnen vaak ondersteunen tijdens de arbeid en zullen ook de gynaecoloog op de hoogte brengen van de vorderingen.

Naast vroedvrouwen in het ziekenhuis, zijn er ook zelfstandig vroedvrouwen. Een zelfstandig vroedvrouw is er niet enkel voor thuisgeboortes, maar kan ook prenataal de opvolging van mama en baby doen aanvullen op de (3) echo’s bij de gynaecoloog. Ook na de geboorte volgen ze mama en baby van dichtbij op. Deze prenatale en postnatale consulten worden ook terugbetaald.

Een voordeel van begeleiding door een zelfstandig vroedvrouw is dat deze doorgaans meer tijd heeft dan een gynaecoloog. Er is tijd om tot een gesprek te komen en er is zeker voldoende tijd om je vragen te stellen en te beantwoorden. Veel vrouwen ervaren dit als een fijn persoonlijk contact, waar ze dit bij de gynaecoloog vaak missen. Doordat een zelfstandig vroedvrouw vaak alleen werkt of in een klein team, worden de gezichten ook snel vertrouwd.

• Doula

Waar een vroedvrouw jou ondersteunt in het medische proces van jouw zwangerschap en de geboorte, focust een doula zich op het emotionele luik. Een doula is niet medische geschoold maar richt zich op het emotioneel welbevinden en de voorbereiding van de geboorte. Samen met jou onderzoekt ze wat voor jou belangrijk is, ze leert jou kennen en gaat een intensief traject aan. Dit traject zorgt ervoor dat jouw doula uitgroeit tot jouw houvast en ankerpunt tijdens deze reis. Je kan bij haar terecht met vragen en twijfels (ook de partner trouwens!), kan samen bekijken wat de opties zijn,.. Ze bekijkt ook samen hoe je bepaalde zaken met jouw zorgteam kan bespreken. Een doula kan ook een stuk communicatie opnemen met het zorgteam tijdens de geboorte, wanneer jij daar minder behoefte aan zou hebben. De grootste troef in de doulatas, is de continuïteit van zorg. Doorheen de zwangerschap en het gehele geboorteproces, is zij jouw aanspreekpunt. Er is geen wissel van shift, zij blijft bij jou.

Een doula vervangt niet de partner, integendeel. Zij zal haar best doen om ook de partner actief te betrekken in het hele proces. Ook is zij er niet enkel voor thuisbevallingen. Juist ook voor geboortes in het ziekenhuis kan het nog belangrijker zijn om een doula aan jouw zijde te hebben, die mee waakt over jouw wensen en jouw proces.

Misschien denk je nog aan andere mensen die een actieve rol kunnen opnemen in jouw geboorteteam. Dat kan, en is ook helemaal ok! Er is geen goed of fout, zorg gewoon dat iedereen op voorhand goed weet wat jij van hem verwacht :)!

Visualisatieoefening

In het volgende stukje gaan we samen een korte geleide visualisatie doen. Deze heeft als doel om jou een stukje dichter te brengen bij jou diepste wensen naar de geboorte van je kindje toe. Doorheen de zwangerschap kan je deze visualisatie gerust enkele keren doen. Misschien brengt het jou telkens dat ene stapje dichter bij jou eigen kern.

Neem een blad papier en schrijf de voornaamste gevoelens/intenties/… die je voelde in deze visualisatie op. Dit kan een goeie leidraad vormen om jouw geboorteplan vorm te geven, om een goed idee te krijgen welke richting jouw droomscenario uitgaat.

Waar heb jij nood aan?

Als het goed is, weet je intussen wie er allemaal in jouw geboorteteam zou kunnen zitten maar weet je evengoed al een richting naar waar wat hoe en met wie je de geboorte van je kindje wilt laten plaatsvinden.

Jouw wensen zijn nu, na de visualisatie op papier gezet (of mentaal notie van genomen). In het volgende hoofdstuk gaan we dit in een heuse bevalvisie of geboorteplan neerpennen. Dan heb je fysiek iets in handen waarmee je naar je zorgteam kan stappen. Hoe je dat precies kan doen, zie je in het laatste thema van het volgende hoofdstuk, bij BRAINS.

Wat ik vaak in mijn begeleiding telkens weer opnieuw zeg: er bestaat geen bevalpolitie. Er is niemand die aan jouw deur zal komen staan om een keuze die je op dit vlak wel/niet maakt. Er zijn geen boetes of whatsoever. Je hebt keuzes te maken.

Enkele classics:

• Je hoeft niet bij die ene gynaecoloog te blijven omdat hij jou ook ter wereld heeft geholpen, maar je nu misschien voelt dat hij niet helemaal achter jouw bevalwensen staat
• Je hoeft niet aan je (schoon)familie te vertellen dat je diepste wens is om thuis te bevallen. Als je voelt dat zij hierrond veel angsten hebben en deze angsten ook jou zullen beïnvloeden, maak dan gerust de keuze om hier niet per se over te communiceren
• Wil jij graag onder water bevallen maar biedt jouw ziekenhuis deze keuze niet aan? Ga rondkijken of er andere ziekenhuizen in de buurt zijn die jou dit wel kunnen bieden? Of misschien een geboortehuis? Veranderen van ziekenhuis/gyn/… mag altijd
• Je wilt graag thuis/in het geboortehuis bevallen maar voelt dat jouw gynaecoloog hier niet mee akkoord is. Als er geen medische indicatie is waarom dit niet zou kunnen, vraag je dan af of dit de persoon is die je voor je wilt krijgen mocht je toch besluiten naar het ziekenhuis te komen (om dan misschien een impliciete ‘I told you so’ te krijgen).
• Je zou graag op je handen en knieën (of een andere positie die niet op je rug met benen in de beugels is) bevallen maar voelt, wanneer je deze vraag stelt, dat er weinig communicatie over mogelijk is. Ga bij jezelf na hoe belangrijk dit voor jou is. Je hebt nog altijd tijd om een zorgverlener te zoeken die hier wel voor open staat.

Nog te vaak spelen bepaalde protocollen een grote rol bij een bevallingsproces. Het is goed dat ze bestaan enerzijds. Anderzijds is bevallen zoiets uniek en individueel dat ze heel vaak ook roet in het eten gooien (als in te snel willen ingrijpen waarop een natuurlijk proces volledig verstoord wordt). Durf te voelen wat jij nodig hebt hier in en welke richting je uit wilt. Door hier bewust bij stil te staan en te communiceren met jou omgeving, zal je ook voelen wie je mee in jouw geboorteteam wilt, en wie zeker niet. Dat geeft jou dan nog de ruimte om eventueel op zoek te gaan naar andere zorgfiguren die je hier wél kunnen in steunen. Door te voelen dat er vertrouwen is in jouw kunnen, zal je automatisch ook meer vertrouwen krijgen in jezelf.